📗 Một cuốn sách: Mỗi người đọc lĩnh hội được điều khác nhau
Một lần lướt trên mạng xã hội, thông qua một video ngắn, mình bắt gặp một sự thật mà không phải ai cũng nhận ra:
“Cùng một cuốn sách, nhưng mỗi người đọc sẽ có cảm nhận khác nhau. Vì kiến thức nền tảng, trải nghiệm bản thân, và hoàn cảnh hiện tại của họ khác nhau. Nên, có người thấy bản thân mình trong đó. Và cũng có người thấy được những tình huống sắp xảy ra và cách giải quyết hiệu quả.”
Mình nhận ra điều này cũng đúng với các khóa học kiểm thử phần mềm. Tuy cùng một khóa học, một giảng viên – nhưng không phải học viên nào cũng nhận được cùng một giá trị.
Là một giảng viên hơn 13 năm đứng lớp các khóa học khác nhau tại Testing VN, vừa là tester nhiều năm trong nghề, mình nhận ra học viên của mình được chia thành hai kiểu học chính. Lấy lớp ISTQB CTFL của mình làm ví dụ:
- Nhiều bạn học xong khóa này sự nghiệp thay đổi rõ rệt.
Những bạn này học để hiểu kỹ hơn về kiến thức nền tảng và tư duy kiểm thử. Để biết cách đặt câu hỏi và cách nhìn hệ thống theo góc độ rủi ro, tự động hóa được nhiều quy trình. Hoặc các bạn học để tổng hợp kiến thức và kinh nghiệm bản thân để nhảy việc 🤣 (các bạn ấy đã thoát ra khỏi vùng an toàn của bản thân bấy lâu nay vẫn do dự, dù rất muốn thay đổi nhưng sợ.) - Cũng lớp này, có bạn học xong… rồi mọi thứ vẫn như cũ.
Mục tiêu của các bạn ấy là học để thi lấy chứng chỉ theo yêu cầu của công ty. Về công việc thì vẫn kiểm thử theo cách cũ, sau vài tháng gần như quên sạch những gì đã học.
Cách học hơn khoá học
Cho dù là cùng một khóa học (qua video quay sẵn như trên Udemy, hay khoá học được dạy trực tiếp tại Testing VN), điều khác biệt không nằm ở khóa học, mà nằm ở cách tiếp cận và mục tiêu của người học.
- Một số bạn xem các khóa học như một lối tắt để tăng thêm kiến thức. Tâm thế của họ là học để thay đổi cách làm việc. Các bạn “mua kiến thức và kinh nghiệm” của người đi trước.
Những tester phát triển nhanh thường có thói quen tự hỏi: “Áp dụng kiến thức này vào công việc/ dự án hiện tại của mình thế nào?” Họ tìm cơ hội để áp dụng kỹ thuật mới được học, để cải tiến cách viết test case. Hoặc, tự chiêm nghiệm kinh nghiệm được chia sẻ trong khoá học để biết “cách mình đang làm chưa tối ưu chỗ nào.”
Tất cả những điều này, giúp các bạn ấy nắm bắt kiến thức mới nhanh chóng, Tổng hợp kiến thức hiện có và đối chiếu với kinh nghiệm làm việc của bản thân để rút kinh nghiệm riêng cho mình. 👉 Từ đó bức phá nhanh hơn.
- Ngược lại, những bạn tham gia học theo kiểu “học xong là xong”. Kiến thức được tiếp thu dừng lại ở mức “À, khái niệm này mình biết rồi.”
👉 Ngay tại thời điểm đó, não của chúng ta ngừng tiếp nhận thông tin mới.
Tư duy mở và Cách học
Mình xin lấy thêm ví dụ về sự ra đời của AI để thấy sự khác biệt rõ rệt.
Từ tháng 11/2022, với sự xuất hiện rầm rộ của AI thông qua sự ra mắt của Chat GPT, cách phát triển phần mềm (bao gồm kiểm thử) đã và đang thay đổi rất nhanh.
Riêng chúng ta, cùng một tài liệu, cùng một khóa học, buổi chia sẻ về cách áp dụng AI vào kiểm thử phần mềm:
- Có bạn chỉ xem đó là một thông tin thú vị
- Nhưng có bạn bắt đầu thử vận dụng các công cụ Generative Ai phổ biến để “tay-trong-tay” phân tích yêu cầu, viết hoặc rà soát test case mình đã viết để bổ sung thêm edge case, tạo script automation nhanh hơn hoặc để hỗ trợ exploratory testing, v.v…
🚀 Sau vài năm, khoảng cách giữa hai nhóm này rất lớn. Có bạn vẫn vậy, có bạn đã ở vị trí khác.
Cuối cùng, chúng ta không thể thay đổi cuốn sách. Nhưng chúng ta có thể thay đổi cách mình đọc nó. Tương tự, một khóa học không thay đổi sự nghiệp của bạn. Chính cách bạn sử dụng kiến thức sau khóa học mới là thứ tạo ra khác biệt.
Trong kiểm thử phần mềm, cùng một khóa học, một tài liệu, một thời đại công nghệ như nhau. Người phát triển nhanh thường là người luôn tự hỏi: “Mình có thể làm tốt hơn hôm qua như thế nào?” Và đôi khi, chỉ cần thay đổi tư duy học tập, sự nghiệp của một bạn có thể rẽ sang một hướng hoàn toàn khác.
Chúc các bạn học tập hiệu quả
