API Testing, Kiến thức chung

HTTP Status Code là gì? Tester cần biết những mã nào?

🍀 HTTP Status Code là mã trạng thái được server trả về trong phản hồi của HTTP để cho biết kết quả của một yêu cầu HTTP.

Khi kiểm thử API, HTTP Status Code là một trong những thông tin đầu tiên Tester cần kiểm tra.

Ví dụ: khi gọi API: GET /users/123, bạn nhận được kết quả: HTTP/1.1 200 OK. Mã 200 cho biết yêu cầu này đã được xử lý thành công.

Tuy nhiên, Tester không nên CHỈ kiểm tra Status Code vì API có thể trả về 200 OK nhưng dữ liệu trong phản hồi vẫn có thể sai.

Xem thêm API Testing và REST API là gì?

HTTP Status Code gồm những nhóm nào?

HTTP Status Code được chia thành 5 nhóm dựa trên chữ số đầu tiên:

NhómÝ nghĩa
1xxInformational
2xxSuccess
3xxRedirection
4xxClient Error
5xxServer Error

Trong API Testing, Tester thường gặp nhiều nhất là các mã thuộc nhóm 2xx, 4xx, và 5xx.

1xx — Informational

Các mã 1xx cho biết server đã nhận request và đang tiếp tục xử lý.

Ví dụ: 100 Continue

Cho biết phần đầu của request đã được nhận và client có thể tiếp tục gửi phần còn lại.

Trong công việc API Testing thông thường, Tester ít khi phải kiểm tra trực tiếp các mã 1xx.

2xx — Success

Nhóm 2xx cho biết request đã được server nhận và xử lý thành công.

Đây là nhóm Status Code Tester gặp rất thường xuyên.

200 OK

200 OK cho biết request đã được xử lý thành công.

Ví dụ: Khi gọi API này: GET /users/123, bạn nhận được phản hồi “200 OK” và nội dung phản hồi gồm:

{
  "id": 123,
  "name": "John"
}

Tester có thể kiểm tra:

  • Status Code có phải 200 không
  • Response body có đúng không
  • Các field có đầy đủ không
  • Giá trị có chính xác không
  • Kiểu dữ liệu có đúng không

Lưu ý: 200 OK không đồng nghĩa với việc chức năng đã đúng hoàn toàn.

Ví dụ:

  • Mong đợi: id = 123 và name = John
  • Kết quả thực tế: id = 456 và name = David

Trong khi đó, API vẫn trả về: 200 OK. Vậy, trong trường hợp này mã trạng thái 200 nhưng API có lỗi về dữ liệu.

201 Created

201 Created cho biết request đã thành công và một resource mới đã được tạo. Thường gặp khi sử dụng POST.

Ví dụ: khi gọi API này: POST /users, bạn nhận được phản hồi: 201 Created

Tester có thể kiểm tra:

  • Mã trạng thái
  • Resource mới có thực sự được tạo không
  • Response body
  • ID của resource
  • Location header nếu có
  • Dữ liệu được lưu đúng không

202 Accepted

202 Accepted cho biết request đã được chấp nhận để xử lý nhưng việc xử lý có thể chưa hoàn tất.

Ví dụ một hệ thống nhận yêu cầu xử lý một tác vụ bất đồng bộ: POST /reports, phản hồi là “202 Accepted”

Sau đó hệ thống có thể tiếp tục xử lý report ở phía backend.

Tester cần phân biệt: Một yêu cầu đã được chấp nhận không có nghĩa là việc xử lý đã hoàn tất. Điều này giống như chúng ta gửi CV và được HR chấp nhận, chứ không có nghĩa là đã nhận được thư mời làm việc ^^

204 No Content

204 No Content cho biết request đã được xử lý thành công nhưng response không có nội dung.

Ví dụ: Khi gọi API này: DELETE /users/123, bạn nhận được phản hồi: 204 No Content

Tester cần kiểm tra cả Status Code và việc response body có đúng với contract của API hay không.

3xx — Redirection

Nhóm 3xx liên quan đến việc chuyển hướng. Trong kiểm thử API thông thường, các mã 3xx ít xuất hiện hơn 2xx và 4xx, nhưng tester vẫn nên biết ý nghĩa cơ bản của chúng. Một số mã thường gặp:

301 Moved Permanently

Resource đã được chuyển sang một URL khác một cách lâu dài.

302 Found

Resource tạm thời được chuyển hướng sang một URL khác.

304 Not Modified

Cho biết resource chưa thay đổi kể từ phiên bản được client yêu cầu trước đó, thường liên quan đến caching.

4xx — Client Error

Nhóm 4xx cho biết request có vấn đề ở phía client hoặc request không thể được xử lý theo cách đã gửi. Đây là nhóm rất quan trọng trong API Testing vì Tester cần kiểm tra nhiều trường hợp request không hợp lệ.

400 Bad Request

400 Bad Request cho biết server không thể hoặc không muốn xử lý request do request không hợp lệ.

Ví dụ: Khi gọi API này POST /users với một email không hợp lệ (invalid). Nếu email không đúng định dạng và API yêu cầu định dạng hợp lệ, API có thể trả: 400 Bad Request

Tester có thể kiểm tra:

  • Thiếu field bắt buộc
  • Sai format
  • Sai kiểu dữ liệu
  • Giá trị không hợp lệ
  • Request body không hợp lệ

401 Unauthorized

401 Unauthorized thường được sử dụng khi request cần xác thực nhưng thông tin xác thực không hợp lệ hoặc chưa được cung cấp.

Ví dụ:

GET /profile
Authorization: Bearer invalid-token

Response: 401 Unauthorized

Tester có thể kiểm tra:

  • Không gửi token
  • Token không hợp lệ
  • Token hết hạn
  • Token bị thay đổi
  • Credentials không hợp lệ

Một điểm dễ nhầm

401 liên quan đến authentication — xác thực danh tính. Nó không đồng nghĩa với việc user không có quyền truy cập resource.

403 Forbidden

403 Forbidden cho biết server hiểu request nhưng từ chối thực hiện request.

Ví dụ: DELETE /users/123

User đã đăng nhập nhưng không có quyền xóa user.

API có thể trả: 403 Forbidden

Có thể hiểu đơn giản:

  • 401 → Chưa xác thực / xác thực không hợp lệ
  • 403 → Đã xác thực nhưng không được phép

Đây là một trong những điểm Tester cần kiểm tra khi test authorization và access control.

404 Not Found

404 Not Found cho biết server không tìm thấy resource tương ứng với request.

Ví dụ: GET /users/999999

Nếu user này không tồn tại: 404 Not Found

Tester có thể kiểm tra:

  • ID không tồn tại
  • Endpoint không tồn tại
  • Resource đã bị xóa
  • URL sai

405 Method Not Allowed

405 Method Not Allowed cho biết HTTP method được sử dụng không được phép đối với resource đó.

Ví dụ API chỉ hỗ trợ: GET /users/123, nhưng Tester gửi: DELETE /users/123

API có thể trả: 405 Method Not Allowed

Đây là một trường hợp hữu ích khi kiểm tra API với các HTTP method khác nhau.

409 Conflict

409 Conflict cho biết request không thể hoàn thành vì có xung đột với trạng thái hiện tại của resource.

Ví dụ: Một hệ thống yêu cầu email phải là duy nhất. Khi bạn gọi API kèm nội dung dưới đây

POST /users
{
  "email": "john@example.com"
}

Nếu email đã tồn tại, API có thể trả: 409 Conflict

Tester cần kiểm tra các trường hợp liên quan đến trạng thái hiện tại của dữ liệu và business rules.

422 Unprocessable Content

422 Unprocessable Content thường được sử dụng khi server hiểu request và cú pháp request hợp lệ nhưng dữ liệu không thể được xử lý theo các quy tắc của hệ thống.

Ví dụ:

POST /orders
{
  "quantity": -5
}

Request có thể đúng về mặt cú pháp JSON nhưng giá trị quantity không hợp lệ theo business rule.

API có thể trả: 422 Unprocessable Content

Tester cần lưu ý rằng việc sử dụng 400 hay 422 phụ thuộc vào thiết kế API và contract của hệ thống.

5xx — Server Error

Nhóm 5xx cho biết server gặp lỗi hoặc không thể hoàn thành request mặc dù request có thể hợp lệ.

Đây là nhóm Status Code Tester cần đặc biệt chú ý.

500 Internal Server Error

500 Internal Server Error cho biết server gặp một lỗi không mong muốn khiến request không thể được hoàn thành.

Ví dụ: Khi gọi API này: POST /orders, bạn nhận được phản hồi: 500 Internal Server Error

Tester có thể cần kiểm tra:

  • Request nào gây ra lỗi
  • Dữ liệu đầu vào
  • Điều kiện xảy ra lỗi
  • Log của hệ thống
  • Có thể tái hiện lỗi hay không

Nếu API trả 500 với một request hợp lệ, đây thường là dấu hiệu cần điều tra phía server.

502 Bad Gateway

502 Bad Gateway xảy ra khi một server đóng vai trò gateway hoặc proxy nhận response không hợp lệ từ upstream server.

Ví dụ: Client → API Gateway → Service

Nếu API Gateway không nhận được response hợp lệ từ service phía sau, có thể trả: 502 Bad Gateway

503 Service Unavailable

503 Service Unavailable cho biết server hiện không sẵn sàng xử lý request.

Có thể xảy ra khi:

  • Service đang bảo trì
  • Server quá tải
  • Một dependency không khả dụng
  • Service tạm thời không hoạt động

Tester có thể gặp mã này khi thực hiện Performance Testing, Reliability Testing hoặc kiểm tra các tình huống service không khả dụng.

504 Gateway Timeout

504 Gateway Timeout xảy ra khi gateway hoặc proxy không nhận được response kịp thời từ upstream server.

Ví dụ: Client → API Gateway → Backend Service → Database

Nếu backend xử lý quá lâu và gateway hết thời gian chờ: 504 Gateway Timeout

Tester có thể cần kiểm tra:

  • Response time
  • Timeout configuration
  • Backend processing
  • Dependency
  • Database performance
Xem thêm Test Case API và API Automation ở đây

Tester nên nhớ những HTTP Status Code nào?

Không cần ghi nhớ tất cả HTTP Status Code. Đối với API Testing, trước tiên nên hiểu nhóm mã sau:

Status CodeÝ nghĩa thường gặp
200Request thành công
201Resource được tạo
202Request được chấp nhận để xử lý
204Thành công, không có response body
301Resource chuyển vĩnh viễn
302Chuyển hướng tạm thời
304Resource chưa thay đổi
400Request không hợp lệ
401Authentication không hợp lệ / chưa được cung cấp
403Không được phép
404Không tìm thấy resource
405HTTP method không được phép
409Xung đột với trạng thái hiện tại
422Dữ liệu không thể xử lý theo quy tắc
500Lỗi phía server
502Bad Gateway
503Service không khả dụng
504Gateway Timeout

Tester KHÔNG chỉ kiểm tra Status Code

API trả Status Code thành công nhưng kết quả vẫn sai. Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng khi thực hiện API Testing.

Ví dụ: Gọi API này: GET /orders/123, và nhận được phản hồi: 200 OK

Nếu Tester chỉ kiểm tra: Status Code = 200, thì có thể bỏ sót lỗi. Cần tiếp tục kiểm tra: Status Code → Response Body → Response Schema → Business Logic → Data → và cuối cùng là các thông tin về bảo mật (security).

Ví dụ API trả: 200 OK, với nội dung:

{
  "orderId": 456,
  "customerId": 999
}

trong khi Tester đang yêu cầu order 123.

Status Code và Kết quả Mong đợi

Khi viết API Test Case, Tester nên xác định Expected Status Code dựa trên yêu cầu hoặc API contract.

Ví dụ:

Test Case: Tạo user thành công

  • Request: POST /users
  • Expected: 201 Created

Test Case: Không gửi authentication

  • Request: GET /profile
  • Expected: 401 Unauthorized

Test Case: User không có quyền

  • Request: DELETE /users/123
  • Expected: 403 Forbidden

Test Case: Resource không tồn tại

  • Request: GET /users/999999
  • Expected: 404 Not Found

Như vậy, Tester không chỉ kiểm tra: API có trả Status Code không? mà cần xác định: API có trả đúng Status Code cho từng tình huống hay không?

Một API có thể trả Status Code khác nhau cho các tình huống khác nhau

Ví dụ với: POST /users, có nhiều trường hợp có thể xảy ra như:

  • Dữ liệu hợp lệ → 201 Created
  • Thiếu field bắt buộc → 400 Bad Request
  • Dữ liệu không hợp lệ → 422 Unprocessable Content
  • Email đã tồn tại → 409 Conflict
  • Không có quyền → 403 Forbidden
  • Server gặp lỗi → 500 Internal Server Error

Đây chính là lý do Tester cần hiểu Status Code khi thiết kế test case cho API.

Kết luận

HTTP Status Code là mã trạng thái trong HTTP response, cho biết kết quả xử lý một HTTP request.

Đối với API Testing, Tester nên đặc biệt hiểu các nhóm:

2xx → Thành công
4xx → Request có vấn đề hoặc không được phép
5xx → Lỗi phía server

Trong đó, các mã cần ưu tiên nắm vững gồm:

200, 201, 204, 400, 401, 403, 404, 405, 409, 422, 500, 502, 503 và 504

Quan trọng nhất, Status Code chỉ là một phần của API Testing. Tester cần kiểm tra cả response data, business logic, security và các yêu cầu liên quan.

Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục học API Test Case , Authentication & Authorization và API Test Automation.

You Might Also Like

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *