🎓 ISTQB (International Software Testing Qualifications Board) là một tổ chức phi lợi nhuận hoạt động trong lĩnh vực kiểm thử phần mềm. Hội đồng ISTQB xây dựng và duy trì một hệ thống chứng nhận dành cho những người làm việc và học tập trong lĩnh vực kiểm thử phần mềm, gọi là ISTQB Certified Tester (tester được chứng nhận bởi ISTQB).
ISTQB được thành lập vào năm 1998. Từ đó, tổ chức này phát triển và hệ thống hoá kiến thức kiểm thử phần mềm gồm các đề cương, từ điển thuật ngữ, kỳ thi, và chứng chỉ được sử dụng tại nhiều quốc gia trên thế giới. Theo số liệu ISTQB công bố, đến tháng 5/2025 đã có hơn 1,1 triệu chứng chỉ được cấp tại hơn 130 quốc gia.
Chúng ta thường nói ngắn gọn là “chứng chỉ ISTQB”, nhưng lưu ý rằng, ISTQB là tên của tổ chức, không phải tên của một chứng chỉ cụ thể. Các chứng chỉ như CTFL, CTAL hay các chứng chỉ chuyên môn đều thuộc hệ thống ISTQB Certified Tester.
ISTQB được thành lập khi nào?
ISTQB được thành lập vào năm 1998 với mục tiêu phát triển một hệ thống chứng nhận quốc tế cho lĩnh vực kiểm thử phần mềm.
Từ một sáng kiến hợp tác quốc tế, ISTQB phát triển thành một hệ thống gồm các hội đồng thành viên, đơn vị tổ chức thi, và đơn vị đào tạo được công nhận.
ISTQB hiện hoạt động với tư cách một tổ chức độc lập, dân chủ, và phi lợi nhuận. Việc ra quyết định của tổ chức được thực hiện thông qua buổi họp General Assembly định kỳ mỗi năm, tại đó các hội đồng thành viên đại diện cho các quốc gia hoặc khu vực để tham gia.
ISTQB làm gì?
Một trong những hoạt động chính của tổ chức ISTQB là xây dựng và duy trì hệ thống Certified Tester – hệ thống chứng chỉ dành cho lĩnh vực kiểm thử phần mềm.
Hệ thống này được xây dựng dựa trên:
- Syllabus – đề cương kiến thức cho từng chứng chỉ
- ISTQB Glossary – từ điển thuật ngữ chuyên về kiểm thử
- Sample Exams – đề thi mẫu
- Testing Body of Knowledge (TBOK) – tập hợp kiến thức về kiểm thử
Các tài liệu này được phát triển và cập nhật thường xuyên với sự tham gia của mạng lưới các chuyên gia trong lĩnh vực kiểm thử và được ISTQB cung cấp công khai miễn phí.
Bên cạnh việc phát triển hệ thống chứng nhận, ISTQB cũng đặt ra các quy định liên quan đến việc đào tạo, tổ chức thi, và cấp chứng chỉ trong hệ thống Certified Tester.
ISTQB Certified Tester là gì?
ISTQB Certified Tester là hệ thống chứng nhận của ISTQB.
Hệ thống này gồm nhiều loại chứng chỉ, từ kiến thức nền tảng đến các chứng chỉ nâng cao, và chuyên môn hóa. Mục tiêu là cung cấp lộ trình rõ ràng để người làm kiểm thử (tester/QC/QA) có thể xây dựng, mở rộng, và xác nhận kiến thức cũng như kỹ năng kiểm thử của mình.
Trong hệ thống này, CTFL – Certified Tester Foundation Level là chứng chỉ nền tảng. CTFL cung cấp kiến thức và thuật ngữ nền tảng về kiểm thử và là yêu cầu bắt buộc để có thể thi những chứng chỉ khác như ISTQB Test Management 3.0 hay ISTQB AI Testing.
Có thể hiểu đơn giản:
- ISTQB → tổ chức
- ISTQB Certified Tester → hệ thống chứng nhận
- CTFL, CTAL TM 3.0, v.v… và các chứng chỉ chuyên môn như Agile Tester 2.0 hay AI Testing, v.v… → các chứng chỉ trong hệ thống
Bạn có thể tìm hiểu chi tiết hơn trong bài ISTQB là gì?.
ISTQB hoạt động như thế nào?
ISTQB hoạt động thông qua một hệ thống gồm Hội đồng Thành viên, Nhà Tổ chức Thi, Nhà Đào tào được Công nhận. Mỗi thành phần có vai trò khác nhau trong việc đưa hệ thống Certified Tester đến người học và người dự thi.
Hội đồng Thành viên – Member Board
Member Board là các tổ chức thành viên đại diện cho một quốc gia hoặc khu vực trong cộng đồng ISTQB. Ví dụ, SSTQB là Hội đồng Thành viên tại Tây Ban Nha – https://www.sstqb.com/.
Member Board có thể:
- đại diện cho ISTQB tại thị trường địa phương;
- hỗ trợ hoặc thực hiện các kỳ thi;
- ủy quyền cho Nhà Tổ chức Thi;
- công nhận các Nhà Đào tạo được Công nhận;
- hỗ trợ dịch đề cương sang ngôn ngữ địa phương.
Thông qua Member Board, ISTQB duy trì sự phối hợp và công nhận chứng chỉ giữa các khu vực khác nhau.
Nhà Tổ chức Thi – Exam Provider
Exam Provider là các tổ chức được Member Board cấp quyền tổ chức các kỳ thi ISTQB. Ví dụ Brightest là một Nhà Tổ chức Thi – https://brightest.org/.
ISTQB không trực tiếp tổ chức tất cả các kỳ thi. Thí sinh đăng ký thi thông qua Member Board hoặc Exam Provider phù hợp với quốc gia, chứng chỉ, và hình thức thi.
Vì vậy, thông tin như:
- lịch thi;
- hình thức thi;
- lệ phí;
- địa điểm thi;
- cách đăng ký
có thể khác nhau tùy chứng chỉ và Nhà Tổ chức Thi.
Nhà Đào tạo được Công nhận – Accredited Training Provider
Accredited Training Provider là các đơn vị đào tạo được công nhận trong hệ thống ISTQB.
Các đơn vị này xây dựng và cung cấp khóa học dựa trên đề cương tương ứng của từng chứng chỉ (ví dụ: ISTQB CTFL). Quy trình công nhận được thực hiện thông qua Hội đồng Thành viên bao gồm đánh giá tài liệu đào tạo cũng như năng lực của người dạy dựa trên bộ tiêu chí liên quan.
Điều này cũng có nghĩa là việc tham gia các khóa đào tạo KHÔNG phải là điều kiện bắt buộc để tham dự mọi kỳ thi ISTQB. ISTQB cho phép tự học theo đề cương, từ điển thuật ngữ, và bài thi mẫu; việc tham gia các khóa đào tạo là một trong các lựa chọn của thí sinh.
Ai xây dựng đề cương và đề thi ISTQB?
ISTQB có các Nhóm Làm việc (Working Group) chịu trách nhiệm phát triển và duy trì các phần khác nhau trong hệ thống.
Ví dụ:
- Glossary Working Group phụ trách phần từ điển thuật ngữ ISTQB Glossary;
- Exam Working Group phụ trách định hình, hướng dẫn, và các bài thi mẫu;
- Technologies & Approaches Working Group và các nhóm chuyên môn khác tham gia phát triển các nội dung các chứng chỉ chuyên môn như Agile Tester hay GenAI for Testing;
- TBOK Working Group phụ trách phần Kiến thức Kiểm thử phần mềm;
- Processes Management & Compliance Working Group phụ trách công việc liên quan đến các quy trình làm việc và việc tuân thủ trong hệ thống.
Mỗi Working Group có nhiều chuyên gia kiểm thử phần mềm, tình nguyện đến từ nhiều Member Board khác nhau trên thế giới.
Nhờ vậy, đề cương và các tài liệu liên quan của ISTQB được phát triển từ sự đóng góp của cộng đồng chuyên môn thay vì phụ thuộc vào một cá nhân, công ty, hay một nhà cung cấp công nghệ duy nhất. (Điều này giống như các hệ thống phần mềm mã nguồn mở vậy 🥰).
ISTQB có những chứng chỉ nào?
Hệ thống ISTQB Certified Tester có nhiều chứng chỉ phục vụ các mục tiêu khác nhau.
Nhìn tổng quan, có thể chia ra thành các nhánh như:
- Core – kiến thức cốt lõi và kỹ năng kiểm thử có tính áp dụng rộng rãi;
- Agile – các chứng chỉ liên quan đến kiểm thử trong môi trường Agile;
- Specialist – các lĩnh vực và chuyên môn kiểm thử cụ thể;
- Expert – các chứng chỉ ở cấp độ chuyên gia.
Trong đó, CTFL (Certified Tester Foundation Level) là chứng chỉ nền tảng của hệ thống, là bắt buộc phải có để có thể thi các chứng chỉ khác.
Lưu ý, cấu trúc hệ thống Certified Tester và các chứng chỉ có thể được ISTQB cập nhật theo sự phát triển của ngành phát triển phần mềm. Vì vậy, khi tìm hiểu một chứng chỉ cụ thể, bạn nên kiểm tra thông tin trên website chính thức của ISTQB (istqb.org).
Xem thêm: Các chứng chỉ ISTQB hiện nay.
ISTQB có phải là tổ chức đào tạo không?
KHÔNG.
Tuy ISTQB xây dựng và quản lý hệ thống Certified Tester, đề cương, thuật ngữ, các quy định liên quan đến chứng nhận, và hệ thống công nhận các đơn vị đào tạo, nhưng ISTQB không phải là một trung tâm đào tạo theo nghĩa thông thường.
Các khóa học ISTQB được cung cấp bởi các nhà cung cấp đào tạo độc lập. ISTQB quy định các tiêu chí công nhận và Hội đồng Thành viên thực hiện việc công nhận theo hệ thống của mình.
ISTQB có trực tiếp tổ chức thi không?
Không phải tất cả các kỳ thi đều do ISTQB trực tiếp tổ chức.
Các kỳ thi được cung cấp thông qua Hội đồng Thành viên và Nhà Cung cấp thi. Các đơn vị này chịu trách nhiệm cung cấp thông tin về lịch thi, hình thức thi, lệ phí, và đăng ký thi.
Nhà Cung cấp Thi khác nhau sẽ có mức lệ phí thi khác nhau.
Do đó, khi bạn muốn thi một chứng chỉ ISTQB, nên tìm nơi học và tổ chức thi phù hợp với chứng chỉ đó.
ISTQB có được công nhận trên toàn thế giới không?
CÓ.
ISTQB xây dựng hệ thống Certified Tester theo hướng quốc tế, với các Hội đồng Thành viên và Nhà Cung cấp Thi hoạt động tại nhiều quốc gia và khu vực.
Theo thông tin ISTQB công bố, đến tháng 5/2025, hệ thống đã tổ chức 1,5 triệu kỳ thi và cấp hơn 1,1 triệu chứng chỉ tại hơn 130 quốc gia.
ISTQB cũng cho biết các Hội đồng Thành viên áp dụng các chính sách và quy trình chung nhằm hỗ trợ việc công nhận chứng chỉ trong mạng lưới quốc tế.
Tìm hiểu thêm về ISTQB
Nếu bạn đang tìm hiểu ISTQB với tư cách người học kiểm thử, tester/QC/QA đang đi làm, hoặc PM, có thể bắt đầu từ các chủ đề sau:
- ISTQB là gì? – hiểu ISTQB, Certified Tester và CTFL
- ISTQB CTFL là gì? – tìm hiểu chứng chỉ Foundation Level
- Các chứng chỉ ISTQB – tìm hiểu các certification trong hệ thống
- Thi ISTQB như thế nào? – hình thức và quy trình thi
- Lệ phí thi ISTQB – chi phí thi theo từng certification và Exam Provider
Website chính thức của ISTQB
Thông tin về chứng nhận, đề cương, từ điển thuật ngữ, bài thi mẫu, các Hội đồng Thành viên, Nhà Tổ chức Thi, v.v… được công bố trên trang web chính thức của ISTQB.
Trang web: ISTQB – International Software Testing Qualifications Board (https://istqb.org/).
